Năm tháng tuổi thơ tôi (41,42)

41.

Gần cuối năm học, Cha tôi hối thúc anh em chúng tôi chuẩn bị thu dọn đồ đạc để chuyển nhà. Chuyện là có một người bà con xa có một căn nhà ngoài chợ Nha Mân để trống, có thể cho Cha con chúng tôi tá túc. Căn nhà đó gần chợ, gần trường, lại có điện, nên việc làm nước đá trở lại để cải thiện đời sống kinh tế gia đình cũng thuận lợi hơn.

Anh em chúng tôi cắt nhiều bẹ chuối chẻ ra thành sợi, phơi khô, nhúng nước buộc tất cả những chồng sách, vật dụng cá nhân để chuẩn bị dọn nhà. Khi ấy tài sản gia đình tôi cũng chẳng có gì …toàn những thứ cũng không thể sửa dụng được như tivi, xe đạp, ba chiếc giường sắt, còn lại là sách vở nên việc chuyên chở cũng gọn nhẹ vô cùng. Tất cả được chất xuống một chiếc ghe tam bản là xong. Ngược dòng sông Nha Mân tiến ra chợ cho cuộc tìm kiếm nơi an cư mới.

Đến chợ Nha Mân, xuồng ghe nhiều vô kể đậu san sát với nhau ngập kín một đoạn của dòng sông. Tiếng người nói qua lại inh ỏi, rào rào chẳng nghe được nội dung chính là gì. Những đứa con nít ngoài chợ này, trông chúng lanh lợi kinh khủng. Chúng thoăn thoắt nhảy qua những chiếc ghe chào mời, mua bán cái gì đó tôi cũng chẳng rõ. Qua khỏi cái đoạn sông bị che kín bởi những xuồng ghe là đến căn nhà sàn cạnh bờ sông mà Cha con chúng tôi sẽ ở lại đó. Căn nhà có cửa chính nhìn ra sông nên việc chuyển đồ đạc lên từ dưới sông cũng là việc thuận lợi vô cùng.

xuồng ghe sông nước Nam Bộ. Cám ơn hình ảnh tìm thấy trên google.com

Bước vào bên trong, nhà sàn lót gỗ, sạch bóng mát chân, có điện, có tiện nghi…. Hơi nước từ dòng sông bốc lên dể chịu vô cùng. Như mọi khi, Cha tôi bố trí ba chiếc giường sắt vào ba góc nhà, ông tìm nơi để đặt chiếc tủ lạnh làm đá. Căn nhà sàn cạnh bờ sông, thật đẹp. Tôi cảm thấy yêu thích nơi đây vô cùng. Nó gần với chợ lại thuận lợi cho việc đến lớp của anh em chúng tôi hơn. Anh hai sẽ rút ngắn thời gian đi bộ bằng một cái vẫy tay quá giang xuồng qua sông là đến được trường cấp hai của xã.

Cha tôi bắt đầu trở lại với công việc sản xuất nước đá, đi bỏ cho mấy xe bán chè, xe nước mía ngoài chợ. Cuộc sống có vẻ ổn định hơn trước phần nào. Ông mua hồ sơ, khai lý lịch rồi gởi đi xin việc khắp nơi trong tỉnh và hy vọng rằng sẽ có nơi cần giáo viên, cho ông đi dạy trở lại.

Tôi và anh Ba chuyển ra trường gần chợ để học. Tôi lên lớp ba, còn anh Ba lên lớp bốn. Tôi nhớ cái bài học năm trước mà bây giờ các cô giáo trong lớp bắt phải ôn lại, đó là bài học thuộc lòng “Chia tay lớp hai”… với mấy cái câu “Lớp hai ơi! Lớp hai…” Cuộc đời tôi có lẽ có quá nhiều cái gọi là ấn tượng cho những cuộc chia tay cho nên từ khi bé tôi đã luôn có sự run động tới những gì chia cắt. Nó cứ man mác trong tôi mỗi khi cuộc sống này phải nói điều gì đó cho một hoàn cảnh phải chia tay. Khi đó tôi thích bài học này và học thuộc lòng nó đến trôi chảy. Còn thì bây giờ, năm tháng đã quá xa, tôi không còn nhớ đến bài học này nữa, chỉ duy có vài câu kêu gào thảm thiết về… “Lớp hai ơi! Lớp hai”…mà thôi.

Đám con nít ngoài chợ luôn là nỗi ám ảnh trong tôi. Anh em chúng tôi đến lớp luôn đi cùng nhau, về cùng nhau vì sợ bọn chúng lắm. Chúng hung hăng, lanh lợi lại sống theo “bầy đàn” hở có chuyện gì thì ào ào bè hội đồng mà ăn hiếp những đứa con nít cô thế khác. Chúng cóp bài mỗi khi có đợt kiểm tra, đứa nào ngoan ngoãn làm theo lời chúng thì mọi chuyện êm xuôi. Đứa nào chống cự hay gương mẫu quá thì ngay lập tức sau tiếng trống tan học chúng sẽ cho biết tay với kiểu “thanh trừng hội đồng”…kinh lắm. Anh Hai học trường khác, cấp hai bên kia sông, nên cũng không bảo vệ được các em mình. Biết vậy hơn hết anh em chúng tôi cũng nên cho mấy thằng đầu xỏ nghía bài kiểm tra để được an toàn lấy thân. Lớn lên nghĩ lại thấy hèn… nhưng có lẽ cái hèn ấy là hợp lý cho hoàn cảnh sống lúc bấy giờ. Phần thì tôi cũng chỉ là học sinh khá chứ không xuất sắc nên việc bị chăm sóc của đám con nít ngoài chợ cũng dễ thở hơn so với những học sinh giỏi khác.

Ngôi nhà mới ngoài chợ này cũng khiến cho anh em chúng tôi nhanh chóng thích nghi hoàn cảnh, môi trường. Anh em chúng tôi có phần lanh hơn trước, phải chăng chúng tôi bắt đầu giống đám con nít ngoài chợ? Bây giờ mỗi khi rãnh rỗi, chúng tôi đâu có đi mót củi như trước đây nữa, vì ngoài chợ này chẳng có vườn trâm bầu đâu mà đi làm công việc ấy. Chúng tôi chuyển sang việc đi câu tôm. Nghĩ lại với cái tuổi bé tí ấy đôi khi cũng liều lĩnh thật. Tranh thủ lúc Cha tôi vắng nhà, anh em chúng tôi mượn chiếc xuồng gần đó chèo ra giữa dòng, nơi có nước xoáy, chảy xiết để mà “hành nghề” câu tôm. Nước cuốn trôi mọi vật trong cái guồng quay đó dù là những bè lục bình lớn. Người ta bảo nơi nào có vòng xoáy nơi đó có nhiều tôm. Có hôm mưa gió lớn, làm nhổ neo xuồng, chúng tôi bị cuốn xoay trôi đi không đủ sức để kềm hãm lại. Phải cố xoay sở lắm mới có thể chèo được vào bờ. Mà thì câu tôm là một thú vui giải trí là chính chứ có được con tôm nào đâu. Về ngã bệnh, Cha tôi lại la thêm cho một trận vì bỏ bê bài tập ở nhà.

42.

Bỏ nước đá ban ngày, ban đêm Cha tôi tranh thủ đi bán bánh mì dạo ở những cái xóm xa chợ cũng cải thiện thêm đời sống gia đình kha khá. Tôi nhớ cứ mỗi chiều Cha tôi lại đến lò bánh mì gần nhà nhận bánh đi bán. Muốn cho bánh mì luôn nóng giòn, phải bỏ nó vào một cái bao giấy dầu rồi bên ngoài bọc lại bằng một loại bao vải, loại dùng để đựng bột mì, bánh sẽ nóng và giòn lâu hơn. Công việc này kéo dài một thời gian, mỗi khi Cha tôi bị mắc mưa thì chúng tôi được thêm món bánh mì hấp mỡ hành. Còn nếu ế thì có món bánh mì nướng mỡ. Có được những món ăn này thời đó cũng là xa xỉ lắm rồi.

Cám ơn hình ảnh tìm thấy trên google.com

Bà ba ghé nhà thăm mấy đứa cháu rồi nói với anh hai… “tụi bây sắp có mẹ rồi” nói xong bà cười mỉm với cái môi không hở màu cổ trầu. Tôi cũng có thể hiểu được rằng Cha tôi đang yêu. Một người phụ nữ trong tận thôn quê, nhà xa chợ Nha Mân phải trên dưới bảy, tám cây số gì đó. Chuyện là mỗi chiều đi bán bánh mì, ở vùng sâu, vùng xa, Cha tôi có quen một người đàn bà góa phụ, có những bốn đứa con. Đứa lớn nhất của cô bằng tuổi với anh Ba. Cô được mọi người gọi là Cô Ba. Cô Ba là một cách gọi theo kiểu xà bông Cô Ba thời đó. Vì cô có làn da trắng, mỏng không giống phụ nữ nhà nông. Cô có mái tóc dài đen bóng bởi dầu dừa. Cô có khuôn mặt sáng và trắng như … xà bông Cô Ba cho nên cái đẹp ấy được mọi người gán cho cái tên “Cô Ba” ám chỉ vẻ đẹp của cô là vậy.

xà bông Cô Ba. Cám ơn hình ảnh tìm thấy trên google.com

Bây giờ không khiến cái công việc vất vả bán bánh mì của Cha tôi trở thành có ý nghĩa vô cùng. Ông yêu cái công việc ấy (?). Chiều nào ông cũng tắm rữa sạch sẽ, chuẩn bị cho việc đi bán bánh mì giống như chuẩn bị đi dạy học trước đây. Ông xem nó như một việc không thể thiếu trông đời sống hằng ngày của ông. Và rồi hình như họ đã yêu nhau thì phải. Tôi thỉnh thoảng thấy cô chèo xuồng từ trong miệt quê ấy ra chợ, cặp xuồng vào nhà, thăm Cha tôi và ngược lại. Cô xinh đẹp lại góa bụa nên cô nổi tiếng trong vùng. Mỗi khi cô xuất hiện thì ai ai cũng nhìn thấy rồi bàn tán lời ra, tiếng vào. Những người trong xóm hay chọc ghẹo anh em chúng tôi bằng những câu đùa “Tụi bây sắp có má mới”… “Ba tụi bây sắp có xà bông Cô Ba để tắm”… đại loại như vậy…. Chúng tôi mắc cở và cảm thấy ngường ngượng mỗi khi nghe bà con tám với nhau như vậy.

Một hôm trong giờ chơi, có một thằng con trai lớp khác khoảng tuổi anh Ba, tiến về phía chúng tôi. Nhìn ngắm anh em chúng tôi một hồi rồi nói: “Ba mầy cưa má tao”. Và kể từ đó tôi hiểu rằng nó là con lớn của Cô Ba. Chúng tôi phát hiện chuyện thằng con trai đầu của cô học chung trường với anh em chúng tôi. Nó học khác lớp, nên mỗi khi ra chơi chia phe chơi trò “chém lộn” (một cách chơi chia phe đánh nhau ở miền quê). Nó cũng hay xin gia nhập phe khác để “chém lộn” với chúng tôi. Mỗi khi đánh nhau thì thường chơi mạnh hết tay… ai yếu thế thì người đó đành phải chịu đau vậy. Nhưng với nó thì khác, nó cố tình làm đau người đau tôi như để trả thù cho chuyện gì đó… nên mỗi khi tan học trở về nhà, trên người chúng tôi hay có những vết bầm vì trò chơi bạo lực khi nhỏ.

Căn nhà sàn cạnh bờ sông Nha Mân mà chúng tôi yêu thích này chẳng kéo dài được bao lâu thì phải trả lại cho chủ của nó. Lại thêm một lần nữa anh em chúng tôi phải nói lời chia tay…. Ra đi.